نکته
ارجاع کار اضافی به کارگران مشغول در کارهای شبانه , سخت و زیان آور و خطرناک "ممنوع" است.
یکی از دغدغه های اصلی کارگران و همچنین کارفرمایان میزان درست و صحیح میزان مزد اضافه کار کارگران میباشد. در باب اضافه کار در تعدادی از مواد قانون کار صحبت شده است و این برای برخی موجبات سردرگمی و اشتباه را بوجود آورده است. با هم نگاهی به تعاریف قانونی در خصوص اضافه کار بیندازیم.
ساعت کار در این قانون مدت زمانی است که کارگر نیرو یا وقت خود را به منظور انجام کار در اختیار کارفرما قرار میدهد. به غیر از مواردی که در این قانون مستثنا شدهاست ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از ۸ ساعت تجاوز نماید.
تبصره ۱: کارفرما با توافق کارگران، نماینده یا نمایندگان قانونی آنان میتواند ساعات کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روزها اضافه بر این میزان تعیین کند به شرط آن که مجموع ساعات کار هر هفته از 44 ساعت تجاوز نکند.
تبصره ۲: در کارهای کشاورزی کارفرما میتواند با توافق کارگران نماینده یا نمایندگان قانونی آنان ساعات کار در شبانه روز با توجه به کار، عرف و فصول مختلف تنظیم نماید.
در شرایط عادی ارجاع کار اضافی به کارگر با شرایط ذیل مجاز است:
الف- موافقت کارگر
ب- پرداخت ۴۰٪ اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی
تبصره: ساعات کار اضافی ارجاعی به کارگران نباید از ۴ ساعت در روز تجاوز نماید (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین)
ارجاع کار اضافی با تشخیص کارفرما به شرط پرداخت اضافهکاری (موضوع بند ب ماده ۵۹) و برای مدتی که جهت مقابله با اوضاع و احوال ذیل ضرورت دارد مجاز است و حداکثر اضافهکاری موضوع این ماده ۸ ساعت در روز خواهد بود (مگر درموارد استثنایی با توافق طرفین).
الف- جلوگیری از حوادث قابل پیشبینی و یا ترمیم خسارتی که نتیجه حوادث مذکور است.
ب- اعاده فعالیت کارگاه، در صورتی که فعالیت مذکور به علت بروز حادثه یا اتفاق طبیعی از قبیل، سیل، زلزله و یا اوضاع و احوال غیرقابل پیشبینی دیگر قطع شده باشد.
تبصره ۱: پس از انجام کار اضافی در موارد فوق، کارفرما مکلف است حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت، موضوع را به اداره کار و امور اجتماعی اطلاع دهد تا ضرورت کار اضافی و مدت آن تعیین شود.
تبصره ۲: در صورت عدم تأیید ضرورت کار اضافی توسط اداره کار و امور اجتماعی محل، کارفرما مکلف به پرداخت غرامت و خسارات وارده به کارگر خواهد بود.
ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک و سخت و زیانآور انجام میدهند ممنوع است.
ارجاع هر نوع کار اضافی و انجام کار در شب و نیز ارجاع کارهای سخت و زیان آور و خطرناک و حمل بار با دست ، بیش از حد مجاز و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگر نوجوان ممنوع است.
همانطور که در تبصره ماده 59 قانون کار ذکر گردیده است ساعت کار ارجاعی به کارگران نباید از 4 ساعت در روز تجاز نماید (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین)
در واقع با توضیح این ماده جز شرایط استثنایی که در ماده 60 این قانون احصا شده است کارفرما نباید و نمیتواند به کارگر کار اضافی ارجاع نمید ولو اینکه مبلغ آن را پرداخت نماید و با کارگر در این خصوص توافق نموده باشد.
در این صورت کارفرما مکلف به پرداخت غرامت به کارگر در صورت ارجاع کار اضافی به کارگر بیش از 4 ساعت در روز خواهد بود.(موضوع تبصره 2 ماده 60 قانون کار)
ارجاع کار اضافی به کارگران مشغول در کارهای شبانه , سخت و زیان آور و خطرناک "ممنوع" است.
ارجاع کار اضافی برای کارگران نوجوان ممنوع است.
کارگر نوجوان به کارگرانی که بین 15 تا 18 سال سن دارند گفته میشود.