شرایط کار (بخش سوم – ساعات كاركرد، اضافه كاري، شبكاري، نوبتكاري)
مبحث دوم از فصل سوم قانون کار به موضوع مدت کار و ساعات کارکرد، کار روز و شب، کار مختلط و متناوب، نوبت کاری و شبکاری، اضافه کاری و تعطیل کاری می پردازد.
مدت و ساعات کارکرد
نیرو یا وقتی را که کارگر به منظور انجام کار در اختیار کارفرما میگذارد ساعت کار میگویند که جز در موارد استثنا از روزی 8 ساعت در روز تجاوز نمی کند.
طرفین می توانند با توافق یکدیگر ساعات کار را در بعضی روزها بیشتر یا کمتر تعیین کنند. مشروط به آنکه مجموع ساعات کار هفته از 44 ساعت تجاوز نکند.
کار ساعت 6 الی 22 کار روز و 22 تا 6 بامداد را کار شب و کارهایی که بخشی در روز و بخشی در شب انجام می شود را کار مختلط می نامند.
کار متناوب ساعت کاری پیوسته نداشته و کارها در فواصل مختلف روز انجام میشود. در کار متناوب از زمان شروع تا خاتمه (که با توافق طرفین و بسته به نوع کار تعیین می شود) نباید از 15 ساعت در شبانه روز بیشتر باشد. (مانند اکثر کارگاههای نانوایی و …)
فواصل تناوب در اختیار کارگر بوده و حضور او در این فواصل در کارگاه الزامی نمی باشد.
کار نوبتی
کار نوبتی عبارتست از کاری که در طول ماه چرخش دارد به نحوی که نوبتهای آن در صبح، عصر یا شب واقع گردد.
طبق این تعریف به ساعت کار 6 الی 14 کار صبح، 14 الی 22 کار عصر و 22 الی 6 صبح کار شب می گویند.
برای نوبت کاری صبح و عصر 10%، صبح و عصر و شب 15% و صبح و شب یا عصر و شب 5/22% مازاد بر مزد ماهانه به عنوان فوق ا لعاده نوبت کاری پرداخت می گردد.
همینکه در طول یکماه ساعت کار کارگر چرخش داشته باشد حتی در دو یا سه شیفت، نوبت کاری موضوعیت یافته و کارفرما مکلف به پرداخت فوق العاده نوبت کاری می باشد.
شبکاری
برای ساعت کار شب (به کارگران غیر نوبتی) 35% اضافه بر مزد ساعتی فوق العاده شبکاری پرداخت می گردد.
لازم به توضیح است که فرد توامان نمیتواند هم مستحق دریافت شبکاری باشد و هم نوبت کاری. فردی که کار نوبتی انجام میدهد فوق العاده شبکاری نمیگیرد.
اضافه کاری
مستند به ماده 59 قانون کار در صورت موافقت کارگر و پرداخت 40% مازاد بر مزد هر ساعت کاری، کار اضافی به کارگر ارجاع می شود که نباید از 4 ساعت در روز تجاوز نماید.
مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین و صرفا جهت جلوگیری از حوادث قابل پیش بینی و یا ترمیم خسارتی که نتیجه حوادث مذکور است.
و جهت اعاده فعالیت کارگاه. ارجاع کار اضافی به کارگران شبکار و کارگران شاغل در مشاغل سخت و زیان آور ممنوع است.
پس از انجام کار اضافی کارفرما مکلف است ظرف حداکثر 48 ساعت موضوع را به اداره کار محل اطلاع دهد تا ضرورت کار اضافی و مدت آن مشخص شود.
در صورت عدم تایید ضرورت کار اضافی توسط اداره کار، کارفرما مکلف به پرداخت غرامت و خسارت وارده به کارگر با حکم دادگاه می باشد.
شرایط کار (بخش سوم)
