حوزه عمومی حقوق کار

قانون کار کارهای سخت و زیان آور

برابر ماده 52 قانون کار جمهوری اسلامی ایران،در کارهای سخت و زیان آور و زیر زمینی ساعت کار نباید از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز نماید.کارهای سخت و زیان آور و زیرزمینی به موجب آیین نامه ای خواهد بود که توسط شورایعالی حفاظت فنی و بهداشت و شورای عالی کار تهیه و به تصویب وزرای کار و بهداشت درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید.این آیین نامه مشتمل بر 20 ماده و 4 تبصره در تاریخ 29/9/71 به تصویب وزرای کار و بهداشت درمان و آموزش پزشکی رسیده است.در این آیین نامه کارهای سخت و زیان آور در 16 ماده احصا گردیده است در ماده  یک آیین نامه آمده است که کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی،شیمیایی،مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده که در اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت های طبیعی(جسمس و روانی) در وی ایجاد می گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن می باشد.ماده 18 آیین نامه کمیته ای مرکب از 14 عضو را پیش بینی کرده است که به منظور حسن اجرای مقررات آیین نامه به ریاست مدیرکل در هر استان تشکیل می شود.جلسات کمیته مزبور با حضور حداقل 7 نفر از اعضا رسمیت می یابد و  تصمیمات کمیته با اکثریت آرا حاضرین در جلسه معتبر خواهد بود.از وظایف عمده کمیته،تطبیق مشاغل سخت و زیان آور با مقررات آیین نامه و اعلام آن به مراجع ذیربط و نیز بررسی مشاغلی که در این آیین نامه به عنوان کارهای سخت و زیان آور ذکر نگردیده است و از طرف کارفرمایان و یا سایر مراجع سخت و زیان آوری آن تقاضا شده و اعلام نتیجه به شورایعالی حفاظت فنی،یکی دیگر از اختیارات و وظایف کمیته بررسی مواردی است که در آن ها شغل یا مشاغل با اتخاذ تدابیر لازم حال سختی و زیان آوری آنها از بین رفته و در عداد مشاغلی عادی در آمده اند و اعلام آن به مراجع ذیربط به منظور حذف مزایای که به عنوان مزایای کار سخت و زیان آور پرداخت می گردیده است.ضمنا به موجب ماده 19 آیین نامه کلیه کارفرمایان مکلفند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان آور به کارگران جدیدالاستخدام و یا کارگرانی که می خواهند جدیدا به این گونه کارها گمارده شوند ترتیب انجام معاینات پزشکی آنان را از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با نوع کارهای جدید مرجوع بدهند.

ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک و سخت و زیان آور انجام می دهند ممنوع می باشد ضمن اینکه مرخصی سالیانه کارگرانی که به کارهای سخت و زیان آور اشتغال دارند 5 هفته است و پیش بینی شده است که استفاده از این مرخصی حتی الامکان در دو نوبت و در پایان هر شش ماه کار صورت می گیرد(مواد 61و65 قانون کار).ماده 75 و 83 قانون کار انجام کارهای خطرناک،سخت و زیان آور و نیز حمل بار بیشتر از حد مجاز با دست و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگران زن و نوجوان را ممنوع شناخته است.

طبق بندهای 1و2 قسمت ب تبصره 2 ماده واحده لایحه اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده76 قانون اصلاح مواد 72و77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب مهر ماه 1380 مجلس شورای اسلامی،افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان آور(مخل سلامت)اشتغال داشته باشند و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند می توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند و در این رابطه هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.در صورتی که بیمه شدگان موضوع این تبصره با کمتر از 20 سال خدمت دچار فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان آور گردند با تایید کمیسیونهای پزشکی(موضوع ماده 91 قانون تامین اجتماعی) با هر میزان سابقه خدمت از مزایای مندرج در این تبصره برخوردار خواهند شد.

تعیین سخت و زیان آور بودن مشاغل،حسب درخواست کارگر،کارفرما،تشکل های کارگری و کارفرمایی،وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی،وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق،انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و با تایید توسط کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی موضوع ماده 8 آیین نامه انجام می گیرد و سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان آور موضوع آیین نامه اجرایی قانون بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور،رسیدگی به درخواست کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع ماده 8 آیین نامه و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیته های مذکور به عهده شورایعالی حفاظت فنی می باشد.

معرفی مشاغل سخت و زیان آور می تواند توسط بیمه شده،کارفرما،سازمان تامین اجتماعی،تشکل های کارگری و کارفرمایی و نیز وزارتخانه های کار و بهداشت و درمان آموزش پزشکی صورت گیرد اما بررسی،تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور و اعلام نتیجه به متقاضی از وظایف کمیته های بدوی استانی است از دیگر وظایف کمیته ای بودی استنای اجرای سیاست ها و مصوبات شورایعالی حفاظت فنی و رسیدگی به مواردی که با اتخاذ تدابیر لازم حالت سخت و زیان آور بودن شغل یا مشاغل از بین رفته و در زمره مشاغل عادی درامده اند می باشد که در این صورت کمیته بدوی مراتب را به مراجع ذیربط به منظور حذف امتیازاتی که به کارهای سخت و زیان آور تعلق گرفته است اعلام می کند.رسیدگی،اظهارنظر و تصمیم گیری نسبت به اعتراض به آرا کمیته های بدوی استانی از وظایف کمیته تجدید نظر خواهد بود.

تيرداد ایرانی

متخصص تجربی در حوزه روابط کار , فارغ التحصیل رشته حقوق , نزدیک به 8 سال سابقه عملی در حوزه کار و مسلط به قوانین کار و تامین اجتماعی و دستورالعمل های مربوطه آماده پاسخگویی به سوالات عزیزان کاربر این سایت میباشم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا